125 jaar Begraafplaats Soerenseweg
Gerrit Antony Hendrik Hilberink Memorial
Terug naar overzicht

Gerrit Antony Hendrik Hilberink

Wetenschapper, verzetsstrijder – en een jonge man vol belofte

U staat stil bij het graf van Gerrit Hilberink, een jonge natuurkundestudent met een scherp verstand en een sterk rechtvaardigheidsgevoel. Oorspronkelijk woonde hij in Apeldoorn, waar zijn vader een wasserij runde aan Kanaal Noord: Edelweiss. Later verhuisde Gerrit naar Utrecht om te studeren, maar de oorlog zou zijn toekomst wreed onderbreken.

Hij had wis- en natuurkunde gestudeerd en werkte als wetenschappelijk medewerker aan de universiteit. Toen de bezetter begon met het oppakken van studenten – razzia’s die hen dwongen een loyaliteitsverklaring aan de Duitsers te tekenen – besloot Gerrit terug te keren naar Apeldoorn. Hij wilde zich niet laten gebruiken voor propaganda.

Op 30 maart 1945, slechts dagen voor de bevrijding, werd hij bij de spoorbrug over het kanaal gearresteerd door Landwachters – NSB’ers die als veldpolitie dienst deden – omdat hij zich buiten bevond na spertijd. Bij hem thuis werden ook illegale krantjes aangetroffen. Gerrit werd overgebracht naar de Dienststelle van de SD.

Wat volgde was kil en gewetenloos. Op 12 en 13 april 1945, met de bevrijding letterlijk hoorbaar in de verte, werden zestien gevangenen – onder wie Gerrit – geëxecuteerd in het Kruisjesdal bij Hoog Soeren. In de bossen, onder dreunend kanongebulder van de oprukkende Canadezen, werden ze vermoord. De bevrijding van Apeldoorn kwam voor hem slechts vier dagen te laat.

Zes weken duurde het voordat zijn naaste familie eindelijk duidelijkheid kreeg over zijn lot. De onwetendheid was misschien nog wreder dan de bevestiging.

“Gerrit Hilberink had een toekomst voor zich. Zijn liefde voor wetenschap, zijn keuze voor verzet, zijn moed om terug te keren naar Apeldoorn – het zijn stuk voor stuk daden van een jongeman die niet wilde buigen voor onrecht.”

Op deze plek herdenken we niet alleen zijn dood, maar ook zijn kracht om trouw te blijven aan zijn overtuigingen.

Als u uw route vervolgt, komt u langs het graf van Jacob Jan Bieringa – waar opnieuw blijkt hoe uiteenlopend de levensverhalen zijn, maar hoe gelijk de offers.

Grafnummer: 02/1394
Portret van Gerrit Antony Hendrik Hilberink
Graf van Gerrit Antony Hendrik Hilberink
Overlijdensbericht Gerrit Hilberink

De Executie in het Kruisjesdal

Datum: 12-13 april 1945
Locatie: Kruisjesdal bij Hoog Soeren
Slachtoffers: 16 gevangenen, waaronder Gerrit Hilberink
Bevrijding Apeldoorn: 17 april 1945 (4 dagen te laat)

In de laatste oorlogsdagen werden zestien gevangenen van de SD geëxecuteerd in de bossen bij Hoog Soeren. Terwijl het kanongebulder van de bevrijdende Canadese troepen al hoorbaar was, werden deze mannen in koelen bloede vermoord. Voor Gerrit en zijn medegevangenen kwam de bevrijding slechts enkele dagen te laat.

Het Kruisjesdal bij Hoog Soeren

Het Kruisjesdal bij Hoog Soeren – waar Gerrit Hilberink en vijftien anderen werden geëxecuteerd

Locatie op de begraafplaats

Plattegrond Begraafplaats Soerenseweg

Graf informatie

Grafnummer: 02/1394
U staat nu bij

Dit graf ligt in vak 2 (gemarkeerd op de plattegrond). Volg vanaf de hoofdingang het hoofdpad en sla bij het tweede kruispunt rechtsaf; het graf bevindt zich kort daarna aan de linkerzijde.

Adres:
Soerenseweg
Apeldoorn

Achtergrond:
Natuurkundestudent en wetenschappelijk medewerker aan de universiteit Utrecht. Vader runde wasserij “Edelweiss” aan Kanaal Noord in Apeldoorn.

Bronnen