U staat hier bij het familiegraf van Louis Romuald Hubert Dobbelmann, geboren in 1911. Zijn leven begon met kansen – als zoon van een invloedrijke familie, eigenaar van een tabaksfabriek en een landgoed. Maar hij koos niet voor luxe en afstand. In oorlogstijd stelde hij zijn bezit open voor wie moest onderduiken.
De familie Dobbelmann verhuisde in 1911 naar Apeldoorn, waar Louis opgroeide. Na zijn studies in Wageningen en Delft en een leerjaar in de Amerikaanse tabaksindustrie keerde hij terug naar Nederland. Hij werkte korte tijd in het familiebedrijf, maar zijn onafhankelijkheid en vrijzinnigheid botsten met de zakelijke koers van zijn familie. Uiteindelijk trok hij zich terug en vestigde zich op zijn landgoed ‘De Ploeg’ in Wiesel, bij Apeldoorn.
Toen de oorlog uitbrak, werd dat landgoed een toevluchtsoord. Onderduikers, vervolgden, Joden – ze vonden bij hem bescherming. Louis hielp waar hij kon. En daarmee werd hij, in de ogen van de bezetter, een doelwit.
Op 16 oktober 1943 werd hij op de stoep van zijn eigen huis doodgeschoten door de Duitsers. Het was een van de eerste Silbertanne-moorden: gerichte vergeldingsacties op ‘goede’ Nederlanders, als represaille voor verzetsdaden elders. De moorden werden uitgevoerd op bevel van SS’er Rauter.
De Silbertanne-moorden waren een systematische wraakactie. Na de liquidatie van de NSB’er Jannes Doppenberg in Apeldoorn moest een tegenmoord volgen. Louis Dobbelmann stond bovenaan de lijst. Bij eerdere pogingen was hij niet thuis, maar op zaterdag 16 oktober 1943 rond etenstijd werd hij alsnog verrast. Voor de ogen van zijn moeder werd hij op brute wijze doodgeschoten op de stoep van zijn woning.
De moord werd gepleegd door SS’er Adolf de Man, die later naar Duitsland vluchtte en in 1950 bij verstek tot levenslang werd veroordeeld. Louis’ begrafenis werd bezocht door meer dan tweeduizend mensen. De bloemen pasten niet in één auto. Tijdens de uitvaart sprak onder andere zijn vriend, advocaat en industrieel mr. A.R.P. Mees, die openlijk zijn afkeer van de bezetter uitsprak. Wat hij toen nog niet wist: ook hij stond op de Silbertanne-lijst. Op 19 juli 1944 werd ook Mees vermoord – opnieuw op de stoep van zijn eigen huis.
Louis Dobbelmann werd 32 jaar. Zijn leven had alle tekenen van voorspoed – maar hij koos voor rechtvaardigheid. En betaalde daarvoor met zijn leven.
Op 10 september 2011 werd op zijn landgoed een plaquette onthuld door een voormalig onderduiker. Deze herdenkingssteen is sindsdien erkend als officieel Apeldoorns oorlogsmonument. Zijn verhaal is ook uitgebreid beschreven op het platform Apeldoorn en de Oorlog.
Zijn graf hier op de Soerenseweg herinnert ons aan een man die zijn rijkdom inzette voor anderen – en daar het ultieme offer voor bracht.
U bent nu bijna aan het einde van de route. Als u verder loopt, komt u bij het laatste graf: Reinier van Gerrevink, zoon uit een bekende Apeldoornse papierfamilie – vermoord op dezelfde dag als Willem Karreman, tijdens de moordpartij op Groot Schuylenburg.
